Υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και του ΕΚΠΑ, στον φιλόξενο χώρο του ΙΣΑ πραγματοποιήθηκε στις 25/9/25 μια πολύ ενδιαφέρουσα ημερίδα με αντικείμενο τον Ιατρικό Τουρισμό, ιδιαίτερα εστιασμένη στον χώρο της Ογκολογίας. Διοργανωτές ήταν το Ελληνικό Συμβούλιο Τουρισμού Υγείας-Elitour, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία και η Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας. Η λίστα των ομιλητών περιελάμβανε διακεκριμένους ογκολόγους τόσο από τον χώρο της ακαδημαϊκής όσο και της ιδιωτικής ιατρικής καθώς και στελέχη της φαρμακοβιομηχανίας. Συγκεκριμένα ακούστηκαν εισηγήσεις των καθηγητών Ιατρικής κ.κ. Γκόγκα, Ψυρρή, Τόλια, των διευθυντών ογκολογικών κλινικών κ.κ Εμμανουηλίδη, Σταυρίδη, Καπαρέλου και Πανόπουλου, του νοσηλευτή κ. Παπαγεωργίου, των εκπροσώπων από των χώρο των φαρμακευτικών εταιρειών, κ.κ. Κοιλάκου, Αντωνόπουλου, Χριστοπούλου Σωτηρίου και του κ. Κακουλίδη από την εταιρεία ανεύρεσης κλινικών δοκιμών MassiveBio. Ο σκοπός της ημερίδας ήταν να παρουσιαστούν οι πρόοδοι στον χώρο της ογκολογίας και εν συνεχεία να διερευνηθούν οι δυνατότητες ιατρικού τουρισμού στην χώρα μας καθώς και να συζητηθούν διεξοδικά οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την επίτευξη αυτού του σκοπού.
Γιατί Ιατρικός Τουρισμός;
Ως ιατρικός τουρισμός νοείται η εσκεμμένη μετάβαση στην χώρα μας κατοίκων του εξωτερικού για την αντιμετώπιση ιατρικών προβλημάτων. Στο παρελθόν, πολλοί Έλληνες ασθενείς μετέβαιναν σε ιατρικά κέντρα της Ευρώπης ή στις ΗΠΑ ζητώντας εξειδικευμένες θεραπείες που δεν ήταν διαθέσιμες στην χώρα μας. Η ροή αυτή έχει οριστικά διακοπεί. Γιατί; Γιατί το επίπεδο των ιατρικών υπηρεσιών, τόσο από άποψη προσωπικού όσο και από τεχνικά μέσα, είναι εφάμιλλο κάθε προηγμένης χώρας του εξωτερικού. Οι ιατροί μας είναι άρτια εκπαιδευμένοι, κάθε τεχνική καινοτομία έρχεται στην χώρα μας χωρίς καθυστέρηση και φυσικά υπάρχουν σύγχρονες και καλαίσθητες νοσοκομειακές υποδομές σε αρκετά από τα μεγάλα νοσηλευτικά ιδρύματα. Η πρόσβαση στα καινοτόμα ογκολογικά φάρμακα και οι δυνατότητες ακτινοθεραπευτικής ογκολογίας ξεπερνούν κατά πολύ τον μέσο όρο της Ευρώπης. Επομένως το ζητούμενο είναι πώς θα μπορούσαν αυτές οι υψηλοτάτου επιπέδου ιατρικές δυνατότητες να αποτελέσουν πόλο έλξης ασθενών από τις γειτονικές και όχι τόσο γειτονικές χώρες.
Για ποιον λόγο όμως τίθεται το αίτημα για δημιουργία ρεύματος ιατρικού τουρισμού προς την χώρα μας; Είναι προφανές ότι η εισροή ασθενών για θεραπεία θα είχε πολύ ευεργετικά αποτελέσματα σε διάφορα επίπεδα. Καταρχήν θα ήταν μια άμεση πηγή εισοδήματος για τα εμπλεκόμενα νοσοκομεία, πράγμα πολύ ευεργετικό για τους ισολογισμούς τους. Θα δημιουργούσε πολλές θέσεις εργασίας, όχι μόνο στενά για επιστήμονες υγείας, αλλά και θέσεις υποστηρικτικές της διαδικασίας, γραμματείς, φροντιστές, μεταφραστές, οδηγούς κλπ. Γενικότερα θα αυξανόταν η οικονομική δραστηριότητα σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, εμπορικές επιχειρήσεις, ακόμα και τουριστικές επιχειρήσεις, γιατί προφανώς ο ασθενής δεν θα ερχόταν μόνος του, αλλά θα είχε έναν ή περισσότερους συνοδούς. Το οικονομικό όφελος για το κράτος είναι προφανές.
Ελκυστικότητα της Ελλάδας ως προορισμού Ιατρικού Τουρισμού.
Είναι σαφές ότι η ύπαρξη και μόνο υψηλού επιπέδου ιατρικής δεν αρκεί για να αυξηθεί η εισροή ασθενών. Πρέπει να υπάρχει ένα πλέγμα δυνατοτήτων που να πλαισιώνει το στενά ιατρικό μέρος. Πρέπει κανείς να σκεφτεί τί θα έκανε τον Βαλκάνιο ή τον Άγγλο ασθενή να έρθει στην Ελλάδα. Από γειτονικές χώρες ήδη έρχονται ασθενείς ζητώντας θεραπείες που δεν υπάρχουν στις χώρες τους. Ειδικότερα, η πρόσβαση σε υψηλής τεχνολογίας ογκολογικά φάρμακα, σε υποσχόμενα πειραματικά φάρμακα μέσω κλινικών μελετών και σε τεχνολογικό εξοπλισμό είναι υψηλοτάτου επιπέδου. Από πιο προηγμένες όμως χώρες ήδη έρχονται σποραδικά ασθενείς κυρίως γιατί οι νοσηλείες είναι πιο οικονομικές, η πρόσβαση σε υπηρεσίες είναι πιο άμεση ή ακόμα το περιβάλλον είναι πιο ευχάριστο. Για παράδειγμα, μία εύπορη ασθενής από την βροχερή Αγγλία, γιατί να μην μπορεί να κάνει την ακτινοθεραπεία μαστού διαρκείας τριών εβδομάδων σε έναν ευχάριστο προορισμό, πχ. στη Θεσσαλονίκη, ή στο Ηράκλειο, και να περνά τον περισσότερο καιρό σε ένα παραθαλάσσιο ξενοδοχείο μαζί με τον συνοδό της; Είναι φανερό ότι θα μπορούσαν πολύ εύκολα να συνδυαστούν τα οφέλη από μια βέλτιστη θεραπεία με την αναψυχή που προσφέρει το ελληνικό περιβάλλον.
Προϋποθέσεις για ανάπτυξη ιατρικού τουρισμού – Εξειδίκευση
Για να συμβούν αυτά πρέπει να υπάρχει η κατάλληλη φιλοσοφία διαχείρισης τέτοιων ασθενών. Πρέπει ο ξένος να αισθανθεί ότι το σύστημα εδώ τον υποστηρίζει, τον υποδέχεται φιλόξενα και τον βοηθά να ξεπερνά κάθε πρακτική δυσκολία. Οι δομές που θα δέχονται τέτοιους ασθενείς πρέπει να δημιουργήσουν εξειδικευμένα τμήματα, στελεχωμένα με ευγενικό και γλωσσομαθές προσωπικό, που θα διευκολύνει την διεκπεραίωση μέσα στον λαβύρινθο του νοσοκομείου, θα φροντίζει για τις μετακινήσεις, για την στέγαση, για τις επισκέψεις στους αναγκαίους γιατρούς, για την αποθεραπεία και για κάθε γραφειοκρατικό θέμα. Να μπορεί να συντάσσει ιατρικές εκθέσεις σε ξένες γλώσσες και να επικοινωνεί με κέντρα του εξωτερικού. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα νέο επαγγελματικό πεδίο που συνδυάζει τουριστικές με ιατρικές υπηρεσίες όπου ο ασθενής είναι και πελάτης και ως τέτοιος πρέπει να αισθάνεται ευχαριστημένος. Όταν γυρίσει στην πατρίδα του θα πρέπει να έχει επαινετικά σχόλια όχι μόνο για το επίπεδο ιατρικής, αλλά και για θερμές διαπροσωπικές σχέσεις με το προσωπικό, για την αισθητική των υποδομών, για την γενικότερη περιποίηση που έλαβε σαν να ήταν ένας VIP. Όπως αναφέρθηκε στην ημερίδα, σε κάποια ιδιωτικά νοσοκομεία, ήδη υπάρχει μια τέτοια υποδομή, ίσως με πρωτεργάτη το Ιατρικό Διαβαλκανικό της Θεσσαλονίκης που, όπως εμφαίνεται από την ονομασία του, ιδρύθηκε με το βλέμμα στραμμένο πέρα από τα σύνορα.
Aνάγκη για δημιουργία brand name.
Η ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού δεν πρέπει να εναπόκειται αποκλειστικά σε μεμονωμένες προσπάθειες ιατρικών ή ογκολογικών κέντρων. Πρέπει να καλλιεργηθεί στο εξωτερικό μια άποψη ότι στην Ελλάδα μπορείς να γίνουν ογκολογικές ή άλλες θεραπείες υψηλού επιστημονικού επιπέδου, με φιλικούς ανθρώπους, σε μοντέρνες υποδομές, σε ευχάριστο γενικότερο περιβάλλον και σε προσιτές τιμές. Πρέπει να τονιστούν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της χώρας, που είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις με το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, η ανθρώπινη διάσταση των αποστάσεων (πχ το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης απέχει μόνο 3 χιλιόμετρα από το διεθνές ογκολογικό κέντρο του ΙΔΚ), το χαμηλό κόστος ζωής σε σχέση με λοιπές ευρωπαϊκές χώρες, το ευνοϊκό κλίμα και η απαράμιλλη φυσική ομορφιά της χώρας. Αυτή η εκστρατεία απαιτεί μια καθολική στρατηγική με συμμετοχή φυσικά του ΕΟΤ, του υπουργείου υγείας, τού υπουργείου εξωτερικών, αεροπορικών εταιρειών, ιατρικών οργανώσεων, οργανώσεων ομογενών και λοιπών εμπλεκομένων. Ουσιαστικά πρέπει να αναληφθεί μια εθνική προσπάθεια για καλλιέργεια της φήμης της χώρας ως ογκολογικός ιατρικός προορισμός. Η εκστρατεία αυτή απαιτεί διαφήμιση, πρόσβαση σε ΜΜΕ, συνεργασίες με συλλογικότητες του εξωτερικού, με ταμεία υγείας, με ασφαλιστικές εταιρείες του εξωτερικού και γενικότερα μια πλήρης και καλά μελετημένη στρατηγική που θα εκτελεστεί από εξειδικευμένους επαγγελματίες μάρκετινγκ, αποκλειστικής ενασχόλησης με το θέμα. Όλα τα ογκολογικά κέντρα που διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές μπορούν να μπουν κάτω από την ομπρέλα μιας τέτοιας ενιαίας προσπάθειας. Και αν γίνει μια καλή εκκίνηση, οι καλύτεροι διαφημιστές θα είναι οι ικανοποιημένοι ασθενείς/πελάτες.
Όλα αυτά απαιτούν μια σοβαρή συστράτευση δυνάμεων και φυσικά αναγνώριση της σημασίας του ζητήματος από την πολιτεία. Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, πρέπει ως χώρα να εκμεταλλευόμαστε τα κεφάλαια που διαθέτουμε. Και στον χώρο της Υγείας, ειδικότερα δε της Ογκολογίας είμαστε ισχυροί. Ας αξιοποιήσουμε με ευφυία και δυναμισμό τον ιατρικό μας πλούτο. Εξωστρέφεια λοιπόν και αυτοπεποίθηση.
